Facadeclick

Facadeclick

Facadeclick
Met hun innovatieve bouwsysteem Facadeclick slaan vader en zoon Vandenbempt twee vliegen in één klap: ze omzeilen het probleem van de steeds moeilijker te vinden metselaars, én ze schrijven zich in de circulaire economie in. Want met hun systeem bouw je een muur zonder mortel of lijm.

Ecodesign by OVAM award 2021

Editie 2021

Tekst: Elien Haentjens

Als aannemer zit vader Patrick Vandenbempt al zijn hele leven in de bouw. Terwijl hij de technisch moeilijker te realiseren muren zonder voegen steeds populairder zag worden, ervoer hij aan den lijve hoe het steeds moeilijker werd om ervaren vakmannen te vinden. Daarom wilde hij een product ontwikkelen dat tot minder fouten in de bouw van gevels, zoals uitbloeiingen of witte vlekken, zou leiden. Daarnaast moest het product de snelheid ten goede komen, moest het werken in alle weersomstandigheden toelaten en moest het de afvalberg helpen reduceren. “Ik wilde tot een systeem komen dat net zo eenvoudig te gebruiken zou zijn als Lego-blokjes, en waarvoor we geen mortel zouden nodig hebben”, vertelt Patrick Vandenbempt. 

Terwijl vader Vandenbempt sinds 2012 vanuit zijn praktijk aan Facadeclick sleutelt, greep zoon Jasper opdrachten voor zijn studies Bouwkunde aan om het systeem vanuit een theoretisch perspectief verder door te ontwikkelen. “Hoewel het basisidee voor het kliksysteem gebaseerd is op de Lego-blokjes, is onze insert in de loop der jaren sterk doorontwikkeld. Sinds 2015 ontwikkelden we in nauw overleg met het team van Didak Injection minstens een tiental prototypes. Daarbij stonden de efficiëntie op de werf en de stevigheid centraal. Zo ontstond een tussenstuk met een schuifklikverbinding die intussen wereldwijd gepatenteerd is”, vertelt Jasper Vandenbempt. “Met de steenfabriek Nelissen ontwikkelden we een holle baksteen die via de inserts op de onderliggende stenen kan worden vastgeklikt. Ter aanvulling ontwikkelden we een reeks tools die bijvoorbeeld dienen om inserts onder ramen vast te zetten met een schroef.“ 

Dankzij de innovatieve verbindingsstukken laat Facadeclick toe om droog te bouwen, en worden lijm en mortel overbodig. “Daardoor is er veel minder water nodig, wordt de CO2-uitstoot sterk gereduceerd en kan er bij alle weersomstandigheden gebouwd worden. Bovendien past deze manier van werken perfect bij de huidige esthetische voorkeur voor gelijmde gevels zonder voegen. Aangezien de stenen echt aan elkaar vastgeklikt zijn, kan je bij ons systeem visueel het onderscheid met de traditionele bouwmethoden niet maken”, vertelt het duo. “Daarnaast hebben studies aangetoond dat onze gevel dubbel zo sterk is dan een traditionele muur, en kan al het materiaal op het einde van de rit makkelijk terug gedemonteerd worden. In plaats van muren af te breken en het steenslag te recycleren laat Facadeclick toe om de materialen zelf te hergebruiken.

Doorsnee gevel Facadeclick
Doorsnee gevel Facadeclick

Circulaire economie 

Studies hebben aangetoond dat de bouwsector verantwoordelijk is voor veertig procent van al het afval in de wereld. Daarom is in de Europese Green Deal, die de ambitie koestert om van Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te maken, onder meer opgenomen dat het ontwerp van gebouwen moet aansluiten bij de circulaire economie. Ook het verhuren van producten en het drastisch terugdringen van de uitstoot van CO2 en broeikasgassen zijn opgenomen in het ambitieuze klimaatakkoord. “Terwijl de afvalberg steeds groter wordt, raken sommige grondstoffen zoals witte klei nu al uitgeput. We moeten het roer dus omgooien. Daarbij vormt het circulaire ideeëngoed een prima leidraad. Daarom houden we nauwlettend in de gaten of elke stap die we zetten binnen ons bedrijf past binnen dat gedachtengoed, en kiezen we onze partners ook vanuit die insteek. Zo verwerkt Didak Injection al gerecycleerd plastic in de HDPE-kunststof waaruit onze inserts gemaakt zijn, en zijn ze achteraf makkelijk te recycleren. Tegelijk is het materiaal beschermd tegen UV-stralen die kunststof traditioneel aantasten, waardoor de insert – net als de bakstenen – in principe een paar honderd jaar kan meegaan”, vertelt Jasper Vandenbempt. “Dat milieuvriendelijke karakter van materialen zal in de toekomst alleen maar aan belang winnen. Met een Environment Product Declaration (EPD) zal aangegeven worden hoe belastend een materiaal is voor de omgeving. Daarbij wordt bijvoorbeeld aandacht besteed aan de afstand die de grondstoffen hebben afgelegd, of hoeveel water er nodig was voor de productie. Hoewel dat nu nog als verre toekomstmuziek klinkt, kan dat snel veranderen. Drie jaar geleden werden wij ook als marsmannetjes bekeken als we het over de circulaire economie hadden, terwijl dat concept sinds kort veel sterker ingeburgerd is. Als je bijvoorbeeld de wereld van de overheidsopdrachten bekijkt, dan merk je dat daar sinds kort zeer vaak wordt gevraagd naar circulaire oplossingen.”

Facadeclick
Facadeclick

Bibliotheek voor bouwmaterialen

Hoewel het circulaire gedachtengoed zonder twijfel heel wat voordelen biedt op vlak van duurzaamheid, weegt vandaag het prijskaartje nog steeds meer door. “Aangezien bij het bouwen van een muur de loonkosten voor twee derde doorwegen, en het materiaal maar voor één derde, is Facadeclick goedkoper dan traditionele bouwmethoden.  Terwijl de aankoopprijs iets hoger ligt, laat Facadeclick toe om tot drie keer sneller te bouwen en is er geen nabehandeling nodig. Bovendien kan iedereen ermee aan de slag, waardoor je in principe zelfs helemaal geen vakmannen meer nodig hebt. Daarnaast behoudt onze steen een bepaalde restwaarde, aangezien hij op lange termijn hergebruikt kan worden. Al zal de toekomst moeten uitwijzen hoeveel die dan precies bedraagt”, vertelt Jasper Vandj boDaardoor zouden we veel minder nieuwe bakstenen moeten produceren, waardoor we onze grondstoffen niet langer moeten uitputten en een duurzamere wereld kunnen realiseren. Hoewel we nu niet zeker weten of dit ooit écht zo zal zijn, zijn we wel trots dat wij met Facadeclick die optie op zijn minst mee mogelijk maken. Hopelijk staan we aan de wieg van een volledig nieuwe visie op de materiële wereld rondom ons.”

Dat Facadeclick net in België, waar de inwoners traditioneel een baksteen in de maag hebben, het licht ziet, is wellicht geen toeval.